Mijn zoon \u2013 hij zit in groep 6 van de basisschool \u2013 heeft een geweldige lerares. Ze heeft oog voor de verschillen tussen leerlingen en weet toch een groepssfeer te handhaven. Ze is streng, maar heeft tegelijk een knuffel in een hoek gezet die post ontvangt van leerlingen die iets niet tegen de juf durven zeggen. Ze is serieus, maar trekt bij carnaval gerust een koeienpak aan. Met uiers.<\/p>\n
Bovendien heeft ze oor voor kinderen die graag iets meer willen leren dan het basisschoolprogramma toelaat. Mijn zoon is zo\u2019n kind. Hij leert erg makkelijk en verveelt zich daardoor kapot op school. Los van zijn interesse in geschiedenis, aardrijkskunde en biologie is hij vooral een taalwonder. Aan het einde van groep 3 las hij al op het niveau van groep 7, inmiddels leest hij jeugd- en volwassenenboeken. Het zal geen verbazing wekken dat hij zichzelf zit op te vreten tijdens taalonderdelen als \u2018leesbegeleiding\u2019 en \u2018woordpakket\u2019.<\/p>\n
Gelukkig krijgt hij daarvoor nu dispensatie, maar de vraag van de lerares was wat hij daarvoor in de plaats wilde doen. Een van de zaken die ik noemde, was grammatica. Omdat dit essenti\u00eble ingredi\u00ebnt van het taalonderwijs tegenwoordig pas in groep 6 van start gaat, heb ik het leergierige joch vorig jaar al een beetje wegwijs gemaakt in de zinsdelen en woordsoorten.<\/p>\n
Dus of hij zich daar dit jaar wat meer in mocht verdiepen. De klas was tenslotte dit jaar al begonnen met de grondbeginselen van de taalkundige en redekundige ontleding. Van het antwoord viel ik toch enigszins van mijn stoel. \u2018Dat onderscheid maken we nu niet meer.\u2019<\/p>\n
Pardon? Navraag bij mijn zoon leerde dat hij inderdaad in dezelfde les de persoonsvorm en het zelfstandig naamwoord behandeld kreeg. Het viel me nog mee dat de moderne leermethodeontwikkelaars de termen niet hadden verkleuterd tot \u2018doewoord\u2019 en \u2018dingwoord\u2019, maar hoeveel goeds kan er voortkomen uit het zonder onderscheid aanbieden van de twee vormen van ontleden?<\/p>\n
Onderscheidingsvermogen lijkt in het onderwijs sowieso een ondergeschoven kindje. In de werkstukjescultuur waart nog steeds de geest van de jaren zeventig rond; het gaat vooral om de vrije expressie van het kind. Want \u2013 en daar is het toverwoord voor het ge\u00ebmancipeerde kind van tegenwoordig \u2013 het moet het vooral \u2018leuk\u2019 hebben op school.<\/p>\n
Allemaal leuk en wel, maar elke musicus kan je vertellen dat de beste improvisaties ontstaan boven op een gedegen basis. Elke dichter moet weten wat strofen en kwatrijnen zijn voordat hij ervan kan afwijken. Elke schilder moet kennis hebben van technieken en verhoudingen om er vervolgens creatief mee om te gaan. Zo hoort het er ook op school aan toe te gaan. Vrije expressie is pas zinvol nadat er op onvrijblijvende wijze is geoefend op regels en vaste patronen. Dan gaat \u2019t er af en toe maar wat minder \u2018leuk\u2019 aan toe.<\/p>\n
Onderwijs is de inzet van de komende verkiezingen \u2013 en gelukkig maar. Nu maar hopen dat het extra geld nuttig wordt besteed. Het moet in de klas terechtkomen, natuurlijk. Maar het is te wensen dat er ook geld vrijkomt voor minder oppervlakkige lesmethoden. Want niet alleen tekstschrijvers-in-de-dop kunnen later hun vak beter uitoefenen als ze van kindsbeen de Nederlandse grammatica goed in de vingers hebben, maar in feite iedereen die zijn gedachten helder onder woorden wil brengen.<\/p>\n