Er is wel iets veranderd in de manier waarop taalverandering tot stand komt. Want hoewel de massamedia enerzijds de status quo op het gebied van grammatica en spellingsregels in stand houden, ze dragen er ook aan bij dat een onstuitbare taalverandering veel sneller doordringt in grote lagen van de bevolking \u2013 vooral als deze verandering wordt ingezet door een groep die hoog in aanzien staat. Veranderingen die uit ‘het volk’ voortkomen, worden daarentegen veelal weggezet als plat, wat zou verklaren waarom Cruijff in veel van zijn Cruijffismen alleen staat. Want ook al zijn enkele van zijn one-liners rijp voor het citatenboek (met Elk voordeel heb ze nadeel<\/em> als ieders favoriet), als het gaat om de grammaticale eigenaardigheden van zijn taalgebruik, wordt hij blijkbaar nog steeds gezien als het boeffie uit Betondorp in plaats van de voetbalanalyticus met breedgedragen media-autoriteit. Daartegenover vinden we televisiehelden die accept\u00e9 zijn in het circuit, zoals Wim T. Schippers en Kees van Kooten: zij hebben al menige uitdrukking en woordvondst omarmd zien worden door de redactie van Van Dale. Een modern fenomeen op uitspraakgebied is het Poldernederlands, ooit scherpzinnig opgemerkt door taalkundige en dialectoloog Jan Stroop. Mede door de macht van het blauwe oog konden binnen de kortste keren zo veel opwaarts mobiele carri\u00e8remeisjes worden betrapt op het polderen.<\/p>\n Nu is er weer zoiets gaande. Mag ik bij dezen vastleggen dat ik de ontdekker ben van deze nieuwe, uit betere kringen afkomstige taalverandering? Het gaat om het verdwijnen van het voorzetselvoorwerp in zinnen waarin het vaste voorzetsel aan ‘er’, ‘hier’ of ‘daar’ wordt gekoppeld. Een voorbeeld van hoe het eigenlijk moet? Hij heeft mij eraan herinnerd dat ik mijn sleutels nog moet inleveren.<\/em> In deze zin is \u2018eraan\u2019 het voorzetselvoorwerp, want ‘aan’ is het vaste voorzetsel in het werkwoord ‘(iemand) herinneren aan’. Een variant van bovenstaand voorbeeld is: Hij heeft mij herinnerd aan het feit dat ik mijn sleutels nog moet inleveren.<\/em> Maar wat horen wij tegenwoordig veelvuldig op televisie en radio? Hij heeft mij herinnerd dat ik mijn sleutels nog moet inleveren.<\/em> Ziet u wat (eraan) ontbreekt?<\/p>\n Wel, dat heeft (ermee) te maken dat het gebrek aan normen en waarden ook tot taalverruwing in de Nederland leidt. Er is sprake (van) dat een groeiende groep notabelen het voorzetselvoorwerp verzuipt. Daarom moeten we (ervoor) zorgen dat onmiddellijk een halt (hieraan) wordt toegeroepen. Het kan niet zo zijn dat we (erop) vertrouwen dat alles zomaar goedkomt. En dus is het zaak (ervoor) te waken dat deze aberratie verder doordringt in het taalgebruik van de Nederlandse burger. Kortom, we zullen (erop) toezien dat ook de fine-fleur van de bevolking zich als keurig Nederlands taalgebruiker gedraagt. We waarschuwen u (ervoor) dat de regels niet met voeten mogen worden getreden! Of bent u het (daarmee) oneens? <\/em><\/p>\n De afgelopen twee jaar is deze omissie van het voorzetselvoorwerp aan een enorme opmars bezig. Hoe dat zo komt? Doordat de verandering afkomstig is uit gezaghebbende kringen: politici, journalisten, wetenschapsmensen, steeds meer bobo’s doen er aan mee. Steeds vaker hoor je het ook op straat, op verjaardagen, op bedrijfsbezoeken, want de taalverandering is tenslotte van goede komaf. Bekende voorzetselverzuipers? Wat dacht u van onze minister-president Balkenende? Quote-hoofd Jort Kelder? Of de schrijvers van de teksten die Philip Freriks en Henny Stoel mogen voorlezen?<\/p>\n Het verschijnsel is verder gevorderd dan u denkt. De schrijftaal is inmiddels bereid gevonden medewerking te verlenen. Deze week trof ik namelijk de eerste in schrift gebeitelde voorzetselverzuiper aan. In een advertentie (bron: Allerhande, november 2002).<\/p>\n Geen ander mens is immers zo gevoelig voor het overnemen van andermans fouten dan de reclameschrijver. (Nergens wordt er ook zo veel gepolderd als op reclamebureaus.)<\/p>\n Albert Heijn, gefeliciteerd! U mag zich rekenen tot de kopgroep der taalvernieuwers! Plaatst u de volgende keer een advertentie waarin \u2018de meest mooie aubergines\u2019 worden aangeprezen?<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.jagerneyndorff.nl\/Portals\/13\/adv-ah.jpg\")
<\/p>\n