{"id":610,"date":"2011-02-22T16:14:09","date_gmt":"2011-02-22T15:14:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/?p=610"},"modified":"2019-01-21T17:50:16","modified_gmt":"2019-01-21T16:50:16","slug":"f1-innovatie-vleugels-en-slicks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/","title":{"rendered":"F1-innovatie: vleugels en slicks"},"content":{"rendered":"

\"Ferrari<\/a><\/p>\n

Meer power? Dan ook meer grip<\/h2>\n

Van V12 naar V10 naar V8 naar straks een 1,6\u2019je met turbo<\/a>. Tegenwoordig zijn we het gewend dat alles \u2018minder\u2019 wordt in de F1. Maar ooit besloten ze om in \u00e9\u00e9n klap de cilinderinhoud te verdubbelen. Te verdubbelen! \u2018The Return To Power\u2019, zoals het begin van het 3-litertijdperk in 1966 vaak wordt genoemd, zette na de revolutie van de motor achterin<\/a> de volgende grote transformatie in het uiterlijk van F1-auto\u2019s in gang. Want meer vermogen bracht vanzelf de vraag naar meer grip: mechanisch (via slicks) \u00e9n aerodynamisch (vleugels).<\/p>\n

In het openingsartikel van deze serie<\/a> vroegen we of je de verschillen kon zien tussen een F1-auto uit 1950 en eentje uit 2011. Een makkelijke opdracht, want dat zijn er nogal wat. Nu stellen we dezelfde vraag voor F1-auto\u2019s uit 1965 en 1975. Net zo makkelijk. In geen enkel ander tijdsgewricht in de F1-geschiedenis zijn de auto\u2019s zo van gezicht veranderd. In tien jaar tijd verdween de sigaarvorm en kregen we de huidige auto in wigvorm ervoor terug. Met voor- en achtervleugels en met dikke slicks, waarvan de achterste exemplaren nog veel dikker waren dan de voorste.<\/p>\n

In diezelfde tien jaar werd nog nooit zo wild ge\u00ebxperimenteerd in vergelijking met andere tijdperken. We zagen probeersels zoals de turbinemotor<\/a> om n\u00f3g meer vermogen te cre\u00ebren. Vierwielaandrijving<\/a> kwam en vertrok met stille trom. Over die F1-mislukkingen een volgende keer meer, want twee andere methoden bleken goedkoper, effectiever en voor de stand van de wetenschap in de jaren zestig eenvoudiger te doorgronden: banden zonder profiel \u2013 slicks dus \u2013 voor meer mechanische grip, en vleugels voor meer neerwaartse druk, ook wel \u2018aerodynamische grip\u2019 genoemd. Want wat heb je aan een verdubbeling aan vermogen \u2013 van anderhalve liter naar 3 liter \u2013 als je het niet op de weg kunt overbrengen?<\/p>\n

Explosie aan creativiteit<\/h2>\n

Het adagium \u2018creating the unfair advantage\u2019 (officieel in boekvorm gemunt door de Amerikaanse CanAm-, Indycar- en F1-coureur Mark Donohue) stamt niet voor niets uit die tijd van woeste experimenten. De vrijheid in regelgeving stond dat ook toe. Vooral het ontstaan van het CanAm-kampioenschap in Noord-Amerika werkte als een enorme katalysator op de ontwikkeling van nieuwe technologie\u00ebn. De samenvatting van het CanAm-reglement? Alles mag, los van wat elementaire veiligheidsvoorschriften, zolang de auto maar twee zitplaatsen, twee deuren en een cockpit heeft en de wielen zijn bedekt door spatborden.<\/p>\n

Het leidde tot een explosie aan creativiteit, in een periode dat autosport nog een marginaal verschijnsel was en er dus geen miljoenen in ontwikkeling konden worden gepompt. Autofabrikanten, bandenleveranciers en oliemaatschappijen traden weliswaar op als sponsors, maar de teams zelf bleven kleine groepjes van maniakale liefhebbers zonder doctorsgraad in de theoretische natuurkunde of stroomdynamica. Wat we zagen, was het gevolg van geniale brainwaves en puur nattevingerwerk.<\/p>\n

De CanAm liep daar zogezegd in voorop. Vrijwel alles wat in de jaren zestig en zeventig als \u2018innovatief\u2019 in de F1 is binnengehaald, is uitgevonden of uitgeprobeerd in de CanAm: turbo\u2019s, turbines, ground effect, de \u2018fan car\u2019. En vleugels. Alhoewel\u2026 De uitvinding van de achtervleugel wordt vaak toegeschreven aan Jim Hall, het Amerikaanse genie van Chaparral, dat zijn CanAm-sportwagens optuigde tot bizarre rijdende laboratoria.<\/p>\n

Zijn Chaparral 2J was een voorloper van de Brabham-Alfa Romeo BT46, de \u2018fan car\u2019<\/a> die in handen van Niki Lauda de GP van Zweden in 1978 won alvorens teambaas Bernie Ecclestone ervan werd \u2018overtuigd\u2019 om het bij die ene keer te laten. Met zijn \u2018sucker car\u2019, zoals de Amerikanen de 2J noemden, had Hall feitelijk al het principe van ground effect doorgrond.<\/p>\n

Het hele artikel lezen? Kijk verder op Driving-fun.com<\/a>. Foto: Lothar Spurzem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Meer power? Dan ook meer grip Van V12 naar V10 naar V8 naar straks een 1,6\u2019je met turbo. Tegenwoordig zijn we het gewend dat alles \u2018minder\u2019 wordt in de F1. Maar ooit besloten ze om in \u00e9\u00e9n klap de cilinderinhoud te verdubbelen. Te verdubbelen! \u2018The Return To Power\u2019, zoals het […]<\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,14],"tags":[187,188,376,416,397],"class_list":["post-610","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-achtergrondartikelen","category-driving-fun","tag-autosport","tag-formule-1","tag-innovatie","tag-slicks","tag-vleugels"],"yoast_head":"\nF1-innovatie: vleugels en slicks - mattijsdiepraam.nl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mattijs Diepraam\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Mattijs Diepraam\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2\"},\"headline\":\"F1-innovatie: vleugels en slicks\",\"datePublished\":\"2011-02-22T15:14:09+00:00\",\"dateModified\":\"2019-01-21T16:50:16+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/\"},\"wordCount\":603,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/16333main-300x135.jpg\",\"keywords\":[\"autosport\",\"formule 1\",\"innovatie\",\"slicks\",\"vleugels\"],\"articleSection\":[\"Achtergrondartikelen\",\"Driving-fun.com\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/\",\"name\":\"F1-innovatie: vleugels en slicks - mattijsdiepraam.nl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/16333main-300x135.jpg\",\"datePublished\":\"2011-02-22T15:14:09+00:00\",\"dateModified\":\"2019-01-21T16:50:16+00:00\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/2011\\\/02\\\/22\\\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/16333main-300x135.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2012\\\/02\\\/16333main-300x135.jpg\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/\",\"name\":\"mattijsdiepraam.nl\",\"description\":\"Mattijs Diepraam: tekstschrijver, bedrijfsjournalist, schrijvend communicatieadviseur, autosportjournalist\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2\",\"name\":\"Mattijs Diepraam\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Mattijs Diepraam\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/05\\\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/mdiepraam\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/mdiepraam\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/in\\\/mattijsdiepraam\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.mattijsdiepraam.nl\\\/index.php\\\/author\\\/hmd-hmd\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"F1-innovatie: vleugels en slicks - mattijsdiepraam.nl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/","twitter_misc":{"Geschreven door":"Mattijs Diepraam","Geschatte leestijd":"3 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/"},"author":{"name":"Mattijs Diepraam","@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/#\/schema\/person\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2"},"headline":"F1-innovatie: vleugels en slicks","datePublished":"2011-02-22T15:14:09+00:00","dateModified":"2019-01-21T16:50:16+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/"},"wordCount":603,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/#\/schema\/person\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/16333main-300x135.jpg","keywords":["autosport","formule 1","innovatie","slicks","vleugels"],"articleSection":["Achtergrondartikelen","Driving-fun.com"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/","url":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/","name":"F1-innovatie: vleugels en slicks - mattijsdiepraam.nl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/16333main-300x135.jpg","datePublished":"2011-02-22T15:14:09+00:00","dateModified":"2019-01-21T16:50:16+00:00","inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/2011\/02\/22\/f1-innovatie-vleugels-en-slicks\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/16333main-300x135.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/16333main-300x135.jpg"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/#website","url":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/","name":"mattijsdiepraam.nl","description":"Mattijs Diepraam: tekstschrijver, bedrijfsjournalist, schrijvend communicatieadviseur, autosportjournalist","publisher":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/#\/schema\/person\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":["Person","Organization"],"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/#\/schema\/person\/0c240ef991c2e6e2ad7514cbb4551fc2","name":"Mattijs Diepraam","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg","url":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg","width":512,"height":512,"caption":"Mattijs Diepraam"},"logo":{"@id":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/cropped-mattijs-website-pictogram.jpg"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mdiepraam","https:\/\/www.instagram.com\/mdiepraam\/","https:\/\/www.linkedin.com\/in\/mattijsdiepraam\/"],"url":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/author\/hmd-hmd\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=610"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":613,"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/610\/revisions\/613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=610"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=610"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mattijsdiepraam.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=610"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}