Vraagtekens en verdachtmakingen

Het was moeilijk om niet aan Bertrand Gachot te denken. De Frans-Belgisch-Luxemburgse coureur die in 1991 een Londense taxichauffeur met pepperspray aanviel, zag zijn veelbelovende F1-carrière in rook opgaan. Zijn vervanger Michael Schumacher zal hem nóg dankbaar zijn. Profiteert Nico Hülkenberg nu op dezelfde manier van de veroordeling van Adrian Sutil? De zaak Sutil was in ieder geval een bron van vraagtekens en verdachtmakingen.

Afgelopen dinsdag hoorde Adrian Sutil – na een F1-carrière van vijf jaar, culminerend in een voortreffelijke negende plaats in het WK van 2011 – de straf tegen zich uitspreken. Achttien maanden. Voorwaardelijk weliswaar, maar toch. Achttien maanden en 200 duizend euro boete. Sinds 31 januari 2011 is de Duitser een F1-coureur met een strafblad. En om die reden zeer waarschijnlijk een ex-F1-coureur, want krijg zo maar eens een visum.

Gast aan tafel

Waar heeft hij dat aan te danken? We gaan terug naar de GP van China in Shanghai, op fantastische wijze gewonnen door Lewis Hamilton. De Brit en zijn maatje – Lewis en Adrian waren teamgenoten in de Formule 3 – vieren de zege die avond in een nachtclub in Shanghai. De feestbeesten kijken diep in het glaasje – nooit verstandig voor afgetrainde sporters – en zijn dus niet helemaal helder meer als ze in discussie raken met een andere gast: Eric Lux, vennoot van Genii Capital en uit dien hoofde mede-eigenaar van de Renault-renstal.

Hamilton en Sutil zijn eerder op de avond uitgenodigd aan de privétafel van Lux, omdat de club helemaal vol zit. In de loop van de avond voegen zich meer vrienden van de coureurs aan diezelfde tafel, totdat er voor Lux bijna geen ruimte meer over is. De rapen zijn gaar op het moment dat Lux daar iets van zegt.

Aanval of incident?

Van wat er vervolgens gebeurt, zijn er diverse overleveringen. Lux zegt dat Sutil hem aanviel met een kapot champagneglas, dat in zijn hals een stevige wond veroorzaakt. Alleen kordaat ingrijpen van Virgin-coureur Jérôme D’Ambrosio (vriend van Lux, omdat Genii via het managementbureau Gravity ook D’Ambrosio’s management doet) weet erger te voorkomen. De Belg bindt zijn overhemd om de hals van Lux en brengt hem in aller ijl naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis.

Volgens Sutil zelf was het een ongelukje. Hij had niet gezien dat het glas gebroken was. Hij wilde enkel de inhoud van het glas in het gezicht van Lux smijten, maar door zijn gebrekkige coördinatie – en doordat Lux juist naderbij stapte – kwam het glas in de hals van de flitskapitalist terecht. Sindsdien heeft de Duitse coureur talloze malen zijn excuses proberen aan te bieden, maar Lux wilde daar geen gehoor aan geven. Sterker nog, het verhaal ging op een gegeven moment dat Lux uit wraak Sutil races wilde laten missen.

Aangeklaagd in eigen land

Het feit dat de zaak uiteindelijk – vele, vele maanden later – in Duitsland diende, leek in ieder geval op het laatste te duiden. Het was vreemd dat Sutil in zijn eigen land werd aangeklaagd voor een misdrijf (mishandeling) waaraan men in China zelf geen aandacht meer besteedde. Kon dat zomaar? Ja, zo bleek, want de officier van justitie maakte van dezelfde wet gebruik die Duitsland hanteert om sekstoeristen te kunnen aanklagen die ongestraft hun gang zijn gegaan in Thailand of de Filippijnen.

En hoe zat ’t met de timing? Juist nu Sutil in zware contractonderhandelingen met Force India zat, kon hij deze rechtszaak niet gebruiken. Zijn F1-toekomst stond op het spel. Dat was nog meer het geval toen Force India voor Nico Hülkenberg koos en Sutil moest proberen om onderdak te vinden bij Williams of Caterham. Het lukte niet: in plaats van Sutil gaan daar Bruno Senna en (waarschijnlijk) Vitaly Petrov aan de slag, ook al beschikt de Duitser over een stevig budget dankzij zijn trouwe sponsor Medion. De dreigende veroordeling hielp ongetwijfeld niet.

Voorbeeldfunctie of klassejustitie?

Het had er kortom alle schijn van dat Eric Lux Sutil met opzet een pootje wilde lichten. Die geldwolven kun je ook niet vertrouwen, zo was al snel de mening van een boel boze F1-fans. De uitspraak van dinsdag gaf bovendien nog meer stof aan die verdachtmakingen. Die kwam namelijk met een merkwaardige motivering voor de hoogte van de straf. Omdat Sutil als F1-coureur een voorbeeldfunctie had, moest zijn misdaad hem zwaarder worden aangerekend. Een vreemde redenering, want waarom zou iemand die niet bekend is, een lagere straf moeten krijgen voor hetzelfde misdrijf? Het rook aan alle kanten naar klassejustitie, maar dan in omgekeerde vorm.

Daar staat tegenover dat het optreden van Sutil in Shanghai toch echt niet zuiver op de graat was, ‘incident’ of niet. Na het voorval zouden Sutil en Hamilton zich bovendien meteen uit de voeten hebben gemaakt en zelfs zonder hun spullen in hun hotel op te halen naar het vliegveld zijn vertrokken – gedrag dat hun schuldbesef verraadt. Hamilton werd vorige week opgeroepen om namens Sutil te getuigen, maar verscheen niet. Zijn aanwezig werd door het hof ‘niet noodzakelijk’ geacht omdat hij – volgens Sutils advocaat althans – in een schriftelijke verklaring had beweerd dat hij zich niets meer van het gebeurde kon herinneren.

Een avond om nooit te vergeten

Dat is gisteren duidelijk in het verkeerde keelgat van Sutil geschoten. De veroordeelde coureur noemde zijn (voormalige?) vriend zelfs een lafaard. Daar is misschien wel iets voor te zeggen als je je van zo’n gedenkwaardige avond niets meer kan herinneren. Tegelijk is goed voorstellen dat Hamilton deze toestanden er niet ook nog bij wilde na een seizoen waarin zijn mentale gesteldheid toch al onder een vergrootglas lag.

Zo blijven we vooral met vraagtekens en verdachtmakingen achter. Hoe makkelijk het ook is om de motieven van Lux of Sutil in twijfel te trekken, de buitenwereld is geen getuige geweest. De enige conclusie die we kunnen trekken, is dat de hele affaire waarschijnlijk het tragische einde betekent van de F1-carrière van Adrian Sutil. Niet voor niets heeft hij gisteren verklaard dat hij een tijdje afstand wil nemen van de autosport. Begrijpelijk, als je leven opeens zo’n onbekende richting inslaat. Die avond in Shanghai zal Adrian Sutil in ieder geval nooit meer vergeten.

Ook geplaatst op Driving-fun.com.