Eén keer raden welke vraag mij de afgelopen weken het meeste is gesteld. Inderdaad, “Hoe bevalt het zelfstandigenbestaan?”. Laat ik hem daarom maar centraal beantwoorden. Voor iedereen bij wie de vraag op de lippen brandt, maar er nog niet aan toe is gekomen. Of – gezien de zorgelijke tijden waarin we leven – hem niet heeft durven stellen.

En om het meteen lekker duidelijk te maken: mijn reactie hangt af van de complementaire vervolgvraag.

1. “Lopen de opdrachten al een beetje binnen?”
2. “Geniet je van de vrijheid?”
3. “Word je al gek van de administratie?”

Komt die vervolgvraag niet? Dan is mijn repliek doorgaans diplomatiek: “Nog te vroeg om te zeggen.” Dat is trouwens echt zo, want als je zo veel koffie hebt gedronken als ik in de voorbije weken, blijft er vanzelf minder tijd over om uren te draaien die je wél in rekening kunt brengen. Overigens, en dat is meteen het antwoord op vervolgvraag nummer 1: het is wel te merken dat we met z’n allen in paniek zijn vanwege de crisis. Ik heb veel welwillendheid ontmoet, maar ook handen op de knip.

Dan het antwoord op vervolgvraag nummer 2. Ja, ik geniet enorm van de vrijheid. Dat heeft me zelf nog het meest verrast. Ook al ben ik mijn werkzame bestaan ooit als zelfstandige begonnen, ik liet het leven als vrije jongen bewust in de steek voor het gemak van het werknemerschap. Dat leek beter bij mij te passen: gewoon doen waar je goed in bent en daarvoor maandelijks een keurige vergoeding ontvangen. Maar eigenlijk had het genot van de vrije vestiging mij niet moeten verrassen. De afgelopen jaren heb ik in loondienst steeds meer als zelfstandige gewerkt. In een klein bedrijf kun je er tenslotte niet omheen om bij te dragen aan de acquisitie – dat heeft meer dan in een grote organisatie direct invloed op de omzet waaruit je salaris wordt betaald. En doordat het kantoor begin deze eeuw uit de regio Amsterdam vertrok en zich op een chic Haags plein vestigde, weet ik al bijna tien jaar wat Het Nieuwe Werken is.

Over HNW gesproken: werk en privé gleden de afgelopen maand meer dan ooit in elkaar over. Op sommige dagen deed ik in kantoortijd boodschappen of ging ik shoppen met mijn geliefde Mariëlle, waarna ik ’s avonds het werk deed dat ik de volgende dag had beloofd. Ik was bovendien automatisch op tijd thuis voor de sportschool, voor tai chi samen met mijn zoon, voor zijn ouderavonden, voor bezoeken aan vrienden, voor etentjes met maatje Jeannette, noem maar op. Of ik ging doordeweeks een dagje op stap met vriendin Hanneke, om in het weekend te gaan zitten voor mijn autosportverslagen.

Heeft dat z’n nadelen? Tja, misschien, als je het een nadeel vindt dat ik in de eerste twee weken op donderdag niet meer wist dat het donderdag was. Het bleek een kwestie van tijd: in de derde week wist ik ’t wel. Ook heerlijk: één mailbox checken voor al je mail. Maar het heerlijkste is nog wel het gevoel van zelf aan het roer staan. Als ik het verpest, heb ik dat aan mezelf te danken – maar als ik slaag, dan ook. Een idee dat me ooit wellicht met angst vervulde, maar nu uiterst aangenaam aanvoelt. Waarmee ik het werknemerschap niet diskwalificeer, want als de perfecte baan zich nog eens aandient, zal ik ‘m zeker niet laten liggen. De conclusie is dus eerder dat het voor mij weinig verschil maakt welke arbeidsrelatie ik heb met de mensen met wie ik samenwerk.

En het gedoe met de administratie dan? Dat was twintig jaar geleden al niet de reden om uit het zelfstandigenbestaan te stappen. Ik ben altijd een secuur persoon geweest, dus ook het zakelijke papierwerk houd ik vanaf het begin nauwgezet bij, al kwam er meer bij kijken dan ik had gedacht, althans voor iemand die het meteen goed wil doen. Echt vervelend vind ik ’t ook niet, het is gewoon weer nieuwe materie om me in vast te bijten. Sterker nog, het is de kern van mijn werk als tekstschrijver op seniorniveau om moeilijke zaken te doorgronden zodat ik ze eenvoudig kan beschrijven. Dus dit kon er ook nog wel bij.

Om kort te gaan: na drie antwoorden op de vervolgvragen zijn we weer terug bij het allereerste antwoord. Het is inderdaad nog te vroeg om er iets van te zeggen. Maar het valt, geloof ik, niet echt tegen.